πώς –άραγε– να ξεκινήσει κανείς, ένα μακρύ, ολοκληρωμένο οδοιπορικό που να αναφέρεται στη Σαντορίνη;
είναι η δύσκολη στιγμή που, τα δάχτυλα ακουμπούν μουδιασμένα σχεδόν στα πλήκτρα –κι απορείς με τον εαυτό σου που– ενώ έχουν γράψει αμέτρητα κείμενα, νιώθεις σα να πιάνεις για πρώτη φορά πληκτρολόγιο, η σκέψη σου βρίσκεται ακόμα εκεί, βοηθάει αυτό, αλλά και πάλι, δεν ξέρεις πώς να ξεκινήσεις.
.
μια σκέψη –μια ξαφνική επιθυμία– ήταν η αρχική επιθυμία. άμεσα, κλείστηκαν εισιτήρια, δωμάτιο.
.
το ξεχωριστό αυτό νησί, σε κρατάει μακριά του, γιατί υποπτεύεσαι πως είναι ακριβό. μύθος. απίστευτος μύθος. κι επισκέπτεσαι, ένα πλήθος άλλα, όμορφα το καθένα με τον τρόπο του.
.
αλλά η σαντορίνη,
σε περιμένει. μέσα στα όνειρά σου, μέσα στα πιο ισχυρά σου “θέλω”.
ώσπου, ένα ζεστό απόγευμα, η απόφαση, δεν ακολουθεί την λογική, περιττή λογική σ’ αυτή την περίπτωση.
μόνο το συναίσθημα.
.
και φεύγεις. για ένα όνειρο –όνειρο μέσα σ’ έναν υπαρκτό κόσμο– που περίμενε πολύ μέσα σου. όσα κι αν σημαίνει αυτό το πολύ σου.
.
τότε, δεν κοιτάς πορτοφόλια. δε θέλεις να μαζέψεις πράγματα στη βαλίτσα.
.
απλώς, φεύγεις.
.
καλό μας, ταξίδι λοιπόν.
.
σε σας από δω, για μένα που, μόλις γύρισα, άλλη μια φορά.
σαν το πιο όμορφο τραγούδι,
που ερωτεύεσαι από την πρώτη του κιόλας ακρόαση.
.
και για πάντα.
.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η σελίδα αυτή, που μόλις άδειασε, θα γεμίζει καθημερινά από κάτι καινούργιο. όχι ανάποδα, όπως συνηθίζουμε στα μπλογκς, αλλά σαν ένα απολαυστικό ανάγνωσμα, που διαβάζεται με την σωστή σειρά του.
είναι σκόπιμο αυτό…

.

* To τραγούδι που ακούγεται είναι “To πέρασμα” από τον τελευταίο του προσωπικό δίσκο “Νεροποντή”, κι είναι ντουέτο με τη μοναδική Σόνια Θεοδωρίδου
.

δεν μπορώ να φανταστώ, τις επιθυμίες σας για ένα ταξίδι στο αιγαίο.ωστόσο, η δική μου προτίμηση, είναι να χρησιμοποιώ πάντα το πλοίο της γραμμής –όπως λέγαμε παλιά– το μεγάλο καράβι, αυτό που αργεί περισσότερο.κι αυτό, εσκεμμένα: αν δεν χορτάσω όσο μπορώ παραπάνω το αιγαίο, κάτι μου λείπει. ευτυχώς, οι ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες, έχουν πια βελτιωθεί –όχι στο μέγιστο βαθμό– θα μπορούσαν να ‘ναι καλύτερες ή και χειρότερες.το μη χείρον βέλτιστον λοιπόν, αφού βούλιαξαν πρώτα κάποια, θα μπορούσα να σας αναφέρω τα καλύτερα και τα χειρότερα καράβια, αλλά αυτό, ενέχει νομικούς κινδύνους, τα καλύτερα τα γνωρίζετε, όπως και τα χειρότερα….μέσω θαλάσσιας οδού, μπορείτε να ταξιδέψετε με δυνατότητες επιλογής λιγότερων ή περισσότερων ωρών..
σ’ αυτήν την περίπτωση βέβαια, αν είστε καπνιστής/-στρια, ενημερωθείτε για το αν μπορείτε να καπνίζετε και πού.
εγώ, δύο μέρες πριν την [φασιστίζουσα, όπως κάθε συνολική] γενική απαγόρευση του υπουργείου υγείας, δεν είδα ειδικούς χώρους διαμορφωμένους για καπνιστές. πότε περιμένουν να τους δημιουργήσουν, όταν –όπως συνέβη σε άλλες δυτικές χώρες– αρχίσει το γρονθοκόπημα περί καπνιστών και αντικαπνιστών;
μένει να το δούμε κι αυτό.
.
το καράβι, ξεκίνησε πρωί, η θαλάσσια διαδρομή υπέροχη, οχτώ ώρες ταξίδι, πέρασαν χωρίς να το καταλάβουμε.
πιείτε καφέ, αγοράστε τα διατιμημένα νερά, αλλά αποφύγετε τα μπαρ, θα σας χρεώσουν τον κούκο αηδόνι, σε τιμές όμοιες μ’ αυτές της μαγευτικής Καλντέρας, και θα απορείτε στ’ αλήθεια το γιατί…
.
υπάρχει βέβαια, και η λύση του αεροπλάνου, αλλά να φτάσεις στον προορισμό σου, χωρίς να ‘χεις πάρει μια τζούρα ομορφιάς τής θάλασσας, θεωρώ, πως είναι κρίμα κι άδικο για τον ψυχισμό σας, οπουδήποτε κι αν πηγαίνετε.
μονάχα, βγάλτε εισιτήρια έγκαιρα, κι αποφύγετε να πάτε στα νησιά μας με το ιχ σας, υπάρχουν τακτικές συγκοινωνίες, μηχανές κάθε τύπου να νοικιάσετε, και τόσο υπέρογκο ναύλο, που κάνει ένα μέσο βαλάντιο, απλησίαστο.
.
Πάρος
..
Νάξος
.
Νάξος
..
…κι όταν με το καλό, αφήσαμε τη Νάξο, το πολύβουο μεγάλο καράβι, στράφηκε στην τελική του πορεία, τη Σαντορίνη, οι φωνές και τα γέλια συνεχίζονταν ακόμα.
.
αλλά,
όταν το καράβι, και μεις μαζί του αρχίσαμε να κοντεύουμε το μαγικό νησί, η πλειοψηφία των επιβατών, ακρογωνίαστηκε στα κάγκελα,
.
κι όσο πλησιάζαμε –αυτό το ‘νιωσα πριν το αντιληφθώ συνειδητά– μια σιωπή –μια πρωτόφαντη για μένα σιωπή– άρχισε να καταλαμβάνει το κατάστρωμα.
.
δεν άκουγες ούτε ένα κλάμα μικρού παιδιού, ούτε έναν θόρυβο, μόνο τις μηχανές του καραβιού.
.
τότε κατάλαβα γιατί είχαν σωπάσει όλοι.
άφωνοι, ώσπου αράξαμε στο λιμάνι…
.
έχω ταξιδέψει –και κάθε χρόνο ταξιδεύω για κάποιο επιλεγμένα ξεχωριστό ελληνικό νησί– αυτή την ομορφιά, που άφησε τους πάντες άφωνους και άναυδους,
δεν ήταν κάτι που είχα νιώσει στο ελάχιστο σε κανέναν άλλο προορισμό.

.
.
έναν τόπο που συμβαίνει να επισκεφτώ, δεν τον ξεψαχνίζω εκ των προτέρων. τσεκάρω τα βασικά, τις οικονομικές μου δυνατότητες. τα υπόλοιπα χαίρομαι να τα ανακαλύπτω στην πορεία.
βήμα βήμα. διαδρομή τη διαδρομή. εικόνα την εικόνα. προτιμώ να μην επεκτείνω τις αναζητήσεις μου στο διαδίκτυο, ή τα άλλα μέσα μαζικής ενημέρωσης [με την καλή έννοια…] προκειμένου να μάθω τα πάντα.
ίσως να θεωρούμαι λίγο της παλιάς σχολής. του περιηγητή. πολλά στοιχεία του χαρακτήρα μου, θα ‘θελα ν’ αλλάξω. αυτήν την αφελή –κατά μίαν έννοια– πλευρά του εαυτού μου, όχι.
γιατί πιστεύω πως, οι πληροφορίες πρέπει να προσφέρονται στον επισκέπτη σιγά σιγά. όχι όλα στο πιάτο από πριν. ενδιαφέρομαι μονάχα για τον τόπο που θα αποτελέσει, αφορμή για μια σειρά ζωντανών ονείρων.
.
συμπερασματικά, δε μ’ αρέσει να παίρνω πλήρη πρόγευση απ’ όλα. νιώθω πως χάνω τη μαγεία έτσι. το στοιχείο της έκπληξης. του εντυπωσιασμού. όπως στον κινηματογράφο ή το θέατρο. ακόμα, κι αν γνωρίζω την υπόθεση, προτιμώ να μην έχω δει σκηνές από την παράσταση. το φινάλε ενός φιλμ, ή τις τελευταίες σελίδες ενός βιβλίου, που κάποιοι λαθροκοιτάνε, χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι έτσι χάνουν την κορύφωση, πριν αφήσουν το ίδιο το κείμενο, να τους οδηγήσει εκεί.
.
η Σαντορίνη, είναι από μόνη της ένας τόπος εντυπωσιακός. πριν πάω, δεν ήθελα να κατέχω και τις ακριβείς του λεπτομέρειες. περίπου το που θα καταλύσω, μια ιδέα από τις εικόνες.
δεν είμαι αυτό που λέμε, ο μέσος καταναλωτής, μολονότι ανήκω ακόμα στα πολυακουσμένα ‘νεανικά κοινά’. δεν διασκεδάζω σε μεταμεσονύκτια κέντρα, επισκέπτομαι νυχτερινούς χώρους, μόνο όταν το γουστάρω πραγματικά ή έχω καλή παρέα.
.
τέλος το who is who, κουράζει και σας, αλλά και μένα. όμως θέλησα να σας δώσω τις βασικές μου συντεταγμένες, κρίσιμο και χρήσιμο για το ποιος περιγράφει τι.
.
μέχρι δυο μέρες πριν ξεκινήσω, θεωρούσα, ότι η πρωτεύουσα, τα Φηρά, ξεκινάει από το λιμάνι. ότι θα απολαύσω κάποια πράγματα, αλλά όχι αυτά που χάρηκα τελικά στ’ αλήθεια. και τώρα νιώθω, πως έκανα πολύ καλά…
.
το μεγαλύτερο κομμάτι του νησιού, βρίσκεται πολύ ψηλά, έως ψηλά. αλλά και οι χαμηλοί τόποι του, είναι εξίσου γοητευτικοί.
.
μόλις βρεθήκαμε στο δωμάτιο του Villa-Nectarios, δεν μπήκα καν στον κόπο να τακτοποιήσω πράγματα. τίποτα δε με κράταγε μέσα. ένα ντους, μια σύντομη βουτιά στην πισίνα, φρέσκα ρούχα, κι η Καλντέρα, μας έλκυε, χωρίς ίσως να το καταλαβαίνουμε συνειδητά.
.
ούτε που την είχα φανταστεί έτσι. το έτερόν μου ολόκληρο, είχε μια καλύτερη άποψη του χώρου.
είχαμε την προνομιακή τύχη, να μείνουμε στο Φηροστεφάνι, ένα δρόμο πριν από τη μέγιστη θέα, τη μαγεία, που έστησε η φύση, κι οι λαϊκοί άνθρωποι με το αλάνθαστο κριτήριο της φυσικής αισθητικής τους.
περπατώντας, από τη μια πλευρά τα Φηρά, πιο κοντά μας το ιδιαίτερης ομορφιάς Ημεροβίγλι. και να γνώριζα το νησί, πείτε καλύτερα και τώρα που το γνωρίσαμε απ’ άκρη σ’ άκρη, εκεί θα μέναμε πάλι, ή να το πω αλλιώς, το Φηροστεφάνι, έγινε με τη μία, η δεύτερη ιδιαίτερη πατρίδα μου, η επιλογή για κάθε καλοκαίρι, όπως άκουγα τόσα χρόνια καλούς μου φίλους, να το κάνουν, και κάπου, δεν αντιλαμβανόμουν την επιμονή και το τάξιμο στο νησί αυτό.
.
σε μια πολύ ήσυχη όσο και όμορφη γειτονιά, με σπιτονοικοκύρηδες που μας ενέπνευσαν την εμπιστοσύνη μιας παλιάς συγγένειας από την πρώτη στιγμή.
.
το πρώτο απόγευμα, περάσαμε το δρόμο, με την αδρεναλίνη στο φουλ. θέλαμε να δούμε αυτήν την καταβυθισμένη πεδιάδα που, με το Ηφαίστειο, την Παλιά και τη Νέα Καμένη, τη Θηρασιά, και το Ασπρονήσι, να κυκλώνουν αρμονικά έναν κόλπο, να ορίζουν τα αρχέγονα σύνορα.
.
το πιο μαγευτικό ήταν ότι, ενώ ταξιδέψαμε με πεντακάθαρη ατμόσφαιρα, στο νησί, ένα πούσι, η ίδια η υγρασία της θάλασσας, που τη σήκωνε ένα ελαφρύ αγέρι, μας έκανε την ορατότητα τόπους τόπους τόσο χαμηλή, που δε ξεπερνούσε τα τριάντα μέτρα, μ’ ένα παιχνίδι νεφών, που αποκάλυπτε κομμάτι κομμάτι το νησί, χωρίς τις σποραδικές εμφανίσεις του ήλιου, σε μια απολαυστική βόλτα από το Φηροστεφάνι ως το Ημεροβίγλι, σ’ ένα δαίδαλο από τα βασικά μονοπάτια, ως τα ανεβοκατεβάσματά μας σκαλί το σκαλί, όπου κάθε τόσο μπαίναμε στον πειρασμό να βγάλουμε φωτογραφίες, ειδικότερα σε λεπτομέρειες που, δε συναντά κανείς αλλού με τόση καλαισθησία, στην κατασκευή, το χρώμα, τις λεπτομέρειες.
.
κι ενόσω παίρναμε το δρόμο για την επιστροφή μας, ώρα πολλή μετά, ο ήλιος έπεφτε με το δικό του ρυθμό, χαρίζοντάς μας το πρώτο ηλιοβασίλεμα εκεί.
.
λένε πως, η Οία, το δυτικότερο άκρο του νησιού, έχει το μαγευτικότερο ηλιοβασίλεμα που μπορεί να απολαύσει κανείς.
εμείς, αγαπήσαμε την Οία, κάπως δε μας άρεσαν οι αμέτρητοι συγκεντρωμένοι προς αναμονή του,
.
αλλά θα σας πω κάτι εδώ:
σχεδόν κάθε μέρα, επισκεπτόμασταν κι ένα διαφορετικό σημείο, συνοικία ή χώρο, για να δούμε το γέρμα του ήλιου.
συνήθως σκόπιμα, άλλες φορές πάλι, γιατί μας έβρισκε εκεί.
.
μια συμβουλή:
αν επισκεφτείτε τη Σαντορίνη, κάντε αυτό που κάναμε εμείς. έχει μέγιστη αξία να βλέπεις το ηλιοβασίλεμα από διαφορετικό σημείο:
από τα Φηρά, το Φηροστεφάνι, το μαγικό Ημεροβίγλι, την Οία –εννοείται– κι όποιο σημείο αγναντεύει τη δύση και το γέρμα της. αξίζει, κι οι διαδρομές γίνονται με όμορφους ανανεωτικούς περιπάτους, που δεν θα σας κουράσουν καθόλου –εκτός αν πάσχετε από κιρσούς, φλεβίτη, ή άλλες τέτοιες ασθένειες των ποδιών– οι διαδρομές είναι σκέτη απόλαυση, και θα ανακαλύψετε κάτι πολύ όμορφο για την ανθρώπινη ψυχή:
πως, η λαϊκή τέχνη, συνδυασμένη με το υπέρτατο τοπίο και τις εικόνες του, μεγαλουργεί· τόσο που, θ’ απορήσετε σε τι χρειάζεται να σπουδάζει κανείς διακόσμηση για δεκαετίες ολόκληρες. και θα ξεχωρίσετε ότι, όπου μπήκε άποψη κάποιου ντεκορατέρ, συχνά, το αποτέλεσμα φωνάζει. και δε φωνάζει για καλό, χωρίς να υποτιμώ αυτό το δύσκολο επάγγελμα ή τις σπουδές του.
.
παράδειγμα:
μια παροπλισμένη βάρκα, άξαφνα σε μια ταράτσα, είναι το κριτήριο της ψυχής και της καλαισθησίας.
αντίθετα, μια πισίνα, ή ένα κακόγουστα διαμορφωμένο ξενοδοχείο ή καφέ, παρακαλάει το συντομότερο να φανεί κάποια μπουλντόζα, όσο ακραίο κι αν ακούγεται αυτό.
.
δείτε το με τα μάτια μας. ένα ανθισμένο κατακόκκινο γεράνι, που δροσίζει μία ολόκληρη –μικρή ωστόσο– μπροστινή όψη ενός μικρού σπιτιού, λαξευμένου κατά το ήμισυ μέσα σε εξίσου δροσερό βράχο, δε χρειάζεται καν κλιματισμό.
.
κάτι τέτοιες στιγμές, γράφοντας, αντιλαμβάνομαι πως, είμαι περισσότερο αντικειμενικός όσο λίγες φορές στην καθημερινή ή φιλοκαλλιτεχνική μου ζωή, ή και το ανάποδο.
αλλά, το ελληνικό μου κύτταρο, μου υπαγορεύει να σας πω αυτά. δυο σύντροφοι, μαζί για είκοσι χρόνια, ποτέ δε συμφωνήσαμε σε τόσο υποκειμενικά ζητήματα.
.
τελειώνοντας αυτό το κείμενο,
θα ‘θελα να σας πω, ότι η Σαντορίνη, όσο κι άλλοι ξεχωριστοί τόποι στην ελλάδα, διεκδικεί ένα κομμάτι από την καθαρότερη ψυχή μας.
το έσω κομμάτι μας, που θα θαυμάσει, να ερωτευτεί, χωρίς να κλείνει τα μάτια στα κακώς κείμενα.
να τα λέμε όλα, με το θάρρος τής γνώμης μας.
.
και σ’ αυτή την δημοσίευση –με τον ελαφρά παραπλανητικό αλλά και ουσιαστικό τίτλο– δε φαντάζομαι, περιμένετε, να διαβάσετε πλήρη αναφορά της κάθε μέρας. κάτι τέτοιο θα μου ήταν αδύνατο, ακόμα κι αν κυκλοφορούσαμε με μια κάμερα όπως άλλοι λαοί, με προηγμένοι τεχνολογία, καταγράφουν τα πάντα, λες και γυρίζουν road movie.
μα για ποιον ακριβώς λόγο;
.
.
λίγο πριν το δεύτερο μεγάλο πόλεμο, ένα παιδί, ένα καλόψυχο παιδί που, γέλασε αντί να κλάψει στις πρώτες του στιγμές, γεννήθηκε στην Οία σε μια οικογένεια ναυτικού, ενός όχι πλούσιου ναυτικού που, αριθμούσε ήδη άλλα δυο παιδιά, όλα κορίτσια, σ’ ένα παράξενο παιχνίδι της μοίρας.
η γέννα ήταν δύσκολη, όλοι υπόσχονταν πως, η μάνα θα γεννούσε εύκολα.
.
κι εκείνη το ‘χε πιστέψει, αλλά παρόλ’ αυτά, άναβε τα καντήλια, ενός μικρού ξωκλησιού, αφιερωμένου στον Άη Νικόλα, που ‘χε αναλάβει να φροντίζει, η οικογένειά της, ακόμα κι ετοιμόγεννη, ενόσω περίμενε τον άντρα της να επιστρέψει στο νησί, για το ξεχειμώνιασμα. ακόμα κι ετοιμόγεννη, ανεβοκατέβαινε την ανηφόρα, αγκομαχώντας, όμως, δε το ‘βανε με το νου της τούτο για κακό, ούτε μια φορά…
.
αλλά τα γραμμένα των ανθρώπων είναι παράξενα… κι η γέννα, η πιο δύσκολη απ’ όλες, εξελίχτηκε σε δυστοκία, κοντέψανε να χάσουνε μάνα και παιδί μαζί, μέχρι κι η μαμή, ξέχασε όσα ήξερε –κι ήξερε πολλά– κι άρχισε τις προσευχές σταυρώνοντας τα χέρια δακρυσμένη…
.
κι ήτανε γραφτό, να ζήσουνε κι η μάνα και το παιδί, που όσο μεγάλωνε, με τα ξανθά του κοτσίδια και τα καταγάλανά του μάτια, σε μια μικρή κοινωνία μελαχρινών ελλήνων και, το σταρένιο του δέρμα, έφεγγε μιαν ομορφιά αλλιώτικη, ασυνήθιστη, λες κι ήτανε δώρο Θεού και Άγιου ταυτόχρονα.
κι όταν με το καλό έγινε ένα όμορφο καστανόξανθο κορίτσι, έφηβο ακόμα, πολλοί φάνηκαν να ‘ναι οι υποψήφιοι: μιλιούνια τα προξενιά κι οι προίκες, και πόσα παραπάνω θα ‘δινε ο καθένας τους για να την κάνει γυναίκα του. όσο νωρίτερα, τόσο και πιο σίγουρα.
.
αλλά το δικό της τυχερό, ήτανε ν’ αγαπήσει ναυτοπαλίκαρο. τόσο, που έστελνε μονάχη τα προξενιά της πίσω, και στη μάνα, στη μάνα μονάχα, μολόγησε το μυστικό νωρίτερα κι απ’ όσο πρόλαβε να τ’ αποφασίσει η ίδια:
η μάνα την άκουσε, την άκουσε προσεκτικά. τότε σκυθρώπιασε και θαρρείς σκέβρωσε στην ψάθινη καρέκλα της.
.
για το έθιμο μονάχα καληνυχτίστηκαν μάνα και κορίτσι, που τράβηξε για την στενή του κάμαρή. όμοια καθισμένη στην ίδια θέση, την ήβρε τ’ άλλο χάραμα τη μάνα, με μάτια να κοιτάζουν το τίποτα. κι έμεινε άγαλμα στη θέση της όταν την πλησίασε με τα φλυτζάνια του χοβολισμένου καιβέ. γιατί η μαντήλα τής μάνας έστεκε λυτή, σαν απ’ απότομο πένθος –ντάλα καλοκαίρι πια– κι από κάτω, η Μυρτώ διέκρινε τα πλούσια μαλλιά της μάνας, που ‘χαν ασπρίσει τα μισά, μέσα σε μια νύχτα.
.
ευχή –και μόνο ευχή– της έδωσε να μην τονε πάρει το ναυτικό, αλλά ο έρωτας, δε ξεχωρίζει πλούτο και φτώχια, σαν ανταμώσουνε μάτια με μάτια, οι άνθρωποι δένονται για πάντα, σα ζυγαριά μαντεμένια, που χάνει το ζύγι της και δείχνει ότι θέλει…
.
δεύτερη μέρα της Παναγιάς, έγινε ο γάμος, μαζεύτηκε για γλέντι τρικούβερτο όλο το χωριό, μόνο μάνα και πατέρας κλαίγανε, και το κλάμα τους συνέχισε εμπρός στο Μυστήριο, έτοιμος ο παπα Θύμιος να τους κάνει την παρατήρηση, παιδί παντρεύανε πια, δε το κηδεύανε, αλλά η νύφη, έλαμπε όσο ποτέ, έλαμπε σαν άγγελος.
ο γαμπρός ο Κωστής, γνώριζε την ευχή των γονιών, την απροθυμία τους να τον κάνουνε παιδί τους, μολονότι ήτανε χρυσό παλικάρι, ικανό, με ρώμη περισσή και φιλότιμο. φιλότιμο πάνω απ’ όλα.
.
αλλά, θες από δικό του λάθος, την έβαλε –πιο πολύ να τη δυναμώσει, να την κάνει να σταθεί στα πόδια της– την έβανε το λοιπόν, να του υποσχεθεί να μη λιγοψυχήσει ποτέ της, ούτε μια στιγμή, και κείνη –το κορίτσι που έστεκε ολόρθο και σιωπηλό, όταν βασίλευε ο ήλιος– συμφώνησε μ’ ένα νεύμα και μια φράση, μια κουβέντα μονάχα:
“αν λυγίσω, αν λυγίσω, έστω και μια φορά, για μια ανάσα, να μη ξαναδώ ηλιοβασίλεμα στο νησί”.
.
τα χρόνια πέρασαν γρήγορα, το κορίτσι έγινε μάνα, ανάστησε τέσσερα δικά τους παιδιά, δυο αντράκια και δυο τσούπρες, και πάντα περίμενε υπομονετικά το χειμώνα, ως να επιστρέψουν οι θαλασσινοί, να γυρίσει κι ο Κωστής, να χαρεί κι αυτή, τον άντρα της, τον έρωτά που δε λιγόστευε μια σταγόνα μέσα της.…
.
…και θα ‘τανε το πιο μικρό κουτσούβελο –ο βενιαμίνος της στην τετάρτη του δημοτικού, που του ‘χωσε μια φούχτα ολόκληρη πιπέρι στο στόμα, κι ένα χρόνο δανειζόταν από εξαδέλφες, να νοστιμίσει φαγητό, όταν εκείνο της ανακοίνωσε με περισσή περηφάνια, ότι θα γίνει ναυτικός, όπως κι ο πατέρας του.
στους καιρούς που μεσολάβησαν, η πάντα όμορφη Μυρτώ, είχε χάσει παππούδες, τη γιαγιά της, τη μάνα και τον πατέρα.
οι γειτόνισσες ήταν τώρα, οι μόνες στενές της συγγένισσες. στις καλές στιγμές και στις δύσκολες, αυτές τις μεγάλης ερημιάς, που δε καταλάγιαζε μέσα της κι ο βοριάς λυσσομανούσε τις νύχτες, πλημμυρίζοντάς την με τρόμο, τρόμο για κείνον, που έπλεε σε άγνωστα νερά και φουρτούνες, που δε μολόγαγε ποτέ.
.
δε σταμάτησε να φροντίζει το ξωκλήσι του Άγιου, να το ασβεστώνει κάθε τόσο, να προσεύχεται, ν’ ανάβει καντήλια και κεριά, να τάζει τα χρυσαφικά της –μόνο τη βέρα της άφησε– και κάθε απόγευμα, πριν το ηλιοβασίλεμα που λάτρευε να βλέπει από την μικρή αυλίτσα του ξωκλησιού, του κοσμικού μοναχισμού της.
.
κι ένα απόγευμα, αφού κόπιασε να κλειδώσει με το σκουριασμένο από ανέμους κι αρμύρα μάνταλο, στράφηκε προς τη δύση.
.
τότε ήτανε. τότε που ένιωσε μια ψύχρα. μιαν απότομη φθινοπωρινή ψύχρα. κι ένα ρίγος, ρίγος πρώιμου χειμώνα, τη διαπέρασε ως τα σώψυχά της, της ύγρανε τα κόκαλα ως τα μεδούλια, δεν ήτανε πια κορίτσι, κι ας κράταγε την ομορφιά της, δεν ήτανε πια τόσο νέα, κι ας έστεκε ολόρθη, καθώς περπάταγε στα στενά καλντερίμια.
.
κι έκανε τη λάθος σκέψη, την αποκοτιά, την πιότερη λάθος στιγμή. γιατί είχε πατήσει το λόγο που ‘χε δώσει στον Κωστή της.
“χειμωνιάζει, κι ακόμα να γυρίσουν. δεν αντέχω άλλο Άγιε μου, κουράστηκα να περιμένω τόσα χρόνια, στέγνωσα να ζω μονάχη, ξεράθηκε το μούτρο μου απ’ τους ανέμους. και το φόβο… και το φόβο”.
αυτά είπε μονάχα, μουρμουρίζοντας σιγά –σα να μην ήθελε να τ’ ακούσει ούτε η ίδια– και στράφηκε να δει το ηλιοβασίλεμα.
.
και τα μεγάλα γκρίζα –πια– μάτια της, παρέμειναν ορθάνοιχτα, ούτε κι εκείνη μπορούσε να πει για πόση ώρα.
αλλά… τα χρώματα, τα χρώματα της δύσης, ο ήλιος που βούταγε στο πέλαγο, άρχισε να στραγγίζει από χρώματα.
χρειάστηκαν λίγα μόνο δυο ανάσες καιρός, να καταλάβει γιατί συνέβαινε αυτό.
είχε απλά αθετήσει το λόγο της. λιγοψύχησε· όλα γύρω γίνονταν γκρίζα, σα τις φωτογραφίες, σα τις μαυρόασπρες ταινίες, που ανέβαζαν μια στις τόσες –τα καλοκαίρια μονάχα– που μάζευαν τον κόσμο στα καφενεία, να παίξουν μια στον κενηματόγραφο.
.
δε το ‘πε πουθενά. ούτε στον άντρα της, όταν λίγες μέρες μετά, επέστρεψε, φορτωμένος δώρα για κείνην και τα παιδιά τους…
χάρηκε μονάχα τον ερχομό του, το μεταξωτό τόπι που της ήφερε να κόψει όμορφο φουστάνι, δεν ένιωνε αν ήτανε πράσινο ή γκρίζο, ούτε το περιδέραιο αν ήτανε από χρυσάφι ή μπακίρι τούρκικο.
έκρυψε μονάχα τι μυστικό της, έναν ολάκερο χειμώνα, τον πιο δυστυχισμένο της.
κι όταν βγαίναν έξω για καμιά γιορτή ή κανένα γλέντι, πράσινο της έλεγε να ντυθεί, γκρίζο φόραγε κείνη.
.
κι ο Κωστής, θάρρησε ότι η γυναίκα του είχε κουραστεί από παιδιά και μοναξιά, με δάκρυα κρυφά, την αποχαιρέτησε με το που έσιαξε ο καιρός, κι ετοιμάστηκε να ξαναφύγει όσο δεν τους έκανε καιρό.
.
…κι η Μυρτώ, η βαριόμοιρη Μυρτώ, μ’ ένα πλάκωμα στο στήθος, τον χαιρέτησε, κουνώντας ένα μαντήλι, που θαρρούσε για λευκό, αλλά ήτανε κίτρινο κι αυτό.
.
μόνο το ίδιο απόγεμα, που έτρεξε στον Άγιο Νικόλα της, να ανάψει καντήλι και κερί. και να κλάψει. να κλάψει το παράπονο ενός χειμώνα, που ‘κανε τη θεατρίνα μπρος στον άντρα της. κι όλον τον κόσμο γύρω.
.
κι όταν γέμισαν φλογίτσες τα καντήλια, πήρε να φλογίσει δυο κεριά ανακατεύοντας την άμμο ένα κι ορφανό μανουάλι.
αλλά δεν άντεξε. με το κερί να στάζει καυτό στα δάχτυλα, δεν ευχήθηκε για κείνη ούτε μια λέξη.
μόνο για τον Κωστή της, ευχήθηκε μ’ όλο της το σώψυχο: να ‘ναι καλά, να γυρίσει πάλι γερός. να ‘χει καλά ταξίδια.
.
κι ώσπου να ξανανοίξει τα μάτια να ξεθολώσουν απ’ τ’ αλμυρό της κλάμα, ούτε που πρόσεξε, πως η –από καρδιάς ευχή της– γήτεψε την παλιά υπόσχεση.
κι όταν γύρισε στο σπίτι μονάχα, πρόσεξε το κόκκινο στ’ ανοιξιάτικα γεράνια που, κάποτε είχε κλέψει από σπίτι ευτυχισμένο, για να ‘ναι και το δικό της τέτοιο, νιόπαντρη ακόμα, να μη το δέρνουνε τα βάσανα, να καρπίσει ικανά κι όμορφα παιδιά, να ‘χουν όλοι τους υγεία.
και λύγισε στην πεζούλα της. και ξανάκλαψε γοερά. αλλά τούτη τη φορά, ήτανε από χαρά.
.
* η ιστορία της Μυρτώς, θα μπορούσε να ‘ναι τοπικός μύθος, που λέγεται σα παραμύθι σε μεγάλους και παιδιά.
αλλά, γράφτηκε πριν μερικές μέρες…
___________________________________________
.
** κι είναι η πρώτη προδημοσίευση [σε πρώτη γραφή] του τρίτου μου μυθιστορήματος –απόλυτα σύγχρονο κατά την υπόθεσή του– ωστόσο, τον τίτλο του, δεν επιτρέπεται για πολλούς λόγους, να σας μαρτυρήσω από τώρα…
.
.
Η Σαντορίνη ή Θήρα είναι ένα ιδιαίτερο νησί. Η ιστορία της – από την αρχαιότητα ως σήμερα – δεν έχει στιγματιστεί από πολέμους, κατακτητές, πειρατικές επιδρομές και λεηλασίες. Τη μοίρα της Σαντορίνης ανέκαθεν καθόριζε το ηφαίστειο. Αυτό που τη δημιούργησε, τη κατέστρεψε και την ανάστησε μέσα από τις στάχτες της.
.
Το νησί πρωτοκατοικήθηκε γύρω στο 3000 π.Χ. Τότε ονομαζόταν Καλλίστη ή Στρογγύλη. Ένα όνομα που το όφειλε στο σχήμα του. Το ηφαίστειο δεν είχε αρχίσει την καταστρεπτική του δράση, η οποία άλλαξε ακόμη και το σχήμα του νησιού! Σαν πρώτοι κάτοικοι αναφέρονται οι Φοίνικες οι οποίοι δημιούργησαν έναν εξαιρετικό πολιτισμό στο Ακρωτήρι. Οι ανασκαφές που έγιναν έφεραν στο φως ένα αρχαίο οικισμό, ο οποίος για αιώνες παρέμεινε θαμμένος κάτω από την τέφρα του ηφαιστείου. Από τα ευρήματα είναι εμφανές η μεγάλη επιρροή του Μινωικού πολιτισμού.
.
Γύρω στο 1450 π.Χ. μια ισχυρή ηφαιστειακή έκρηξη κατάστρεψε ολοσχερώς το νησί. Ένα μεγάλο τμήμα του νησιού καταποντίζεται στα βάθη του Αιγαίου. Η Στρογγυλή τώρα πια αποκτά σχήμα μισοφέγγαρου (το σημερινό σχήμα του νησιού), ενώ από τις ισχυρές εκρήξεις δημιουργήθηκαν άλλα δύο νησάκια. Η Θηρασιά και η Παλιά Καμένη.
Το παλιρροιακό κύμα έφτασε μέχρι την Κρήτη και προκάλεσε μεγάλες καταστροφές. Μάλιστα πολλοί ιστορικοί συνδέουν τη καταστροφή του μινωικού πολιτισμού με την έκρηξη του Ηφαιστείου της Σαντορίνης.
Μετά από αυτή την ολοκληρωτική καταστροφή πέρασαν 2 με 3 αιώνες ώσπου να κατοικηθεί ξανά το νησί. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές γύρω στο 1300 π.Χ. άρχισε να ανθίζει στο νησί ένας νέος πολιτισμός.
.
Στο τέλος του 12ου αιώνα π.Χ. έφτασαν στο νησί οι Δωριείς από τη Λακεδαίμονα, οι οποίοι είχαν βασιλιά το Θήρα. Έτσι το νησί μετονομάστηκε σε Θήρα. Τότε ιδρύθηκαν νέες πόλεις, κτίστηκε λιμάνι και το νησί γνώρισε και πάλι εποχές δόξας. Το 825 π.Χ. εισάγεται στη Θήρα το Φοινικικό αλφάβητο. Τα ερείπια της Αρχαίας Θήρας και τα ευρήματα που εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τον πολιτισμό αυτό.
.
Στα χρόνια του Βυζαντίου και συγκεκριμένα τον 3ο αιώνα η Θήρα γίνεται έδρα του επισκόπου Διόσκουρου και εκχριστιανίζεται.
Ο Αυτοκράτορας Αλέξιος Α’ Κομνηνός έκτισε την εκκλησία της Παναγίας στο χωριό Επισκοπής Γωνιάς, το οποίο είναι το σημαντικότερο Βυζαντινό μνημείο του νησιού. Επίσης, στο Πύργο λειτουργεί βυζαντινό μουσείο, στο οποίο εκτίθενται αξιόλογες Βυζαντινές εικόνες από τις εκκλησίες της περιοχής.
.
Το 1204 οι Φράγκοι καταλαμβάνουν τη Θήρα. Μια νέα περίοδος αρχίζει. Οι διαμάχες ανάμεσα στους δούκες της Νάξου με της Σαντορίνης, οι εισβολές των Τούρκων και οι προσπάθειες των κατοίκων για απελευθέρωση έχουν ολέθριες συνέπειες για το νησί.
Τη περίοδο αυτή η Θήρα μετονομάστηκε σε Σαντορίνη. Το όνομα αυτό το πήρε από την εκκλησία της Αγίας Ειρήνης (Santa Irini) που βρισκόταν σύμφωνα με μια εκδοχή στην Περίσσα και με μια άλλη στη Θηρασία.
.
Στα μέσα του 15ου αιώνα ένας ισχυρός σεισμός γίνεται αιτία να δημιουργηθεί ένα ακόμη μικρό νησάκι, μέσα στην αγκαλιά του μισοφέγγαρου, η Νέα Καμένη.
.
Το 1579 η Σαντορίνη προσαρτήθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Τότε το νησί γνώριζε ήδη μια περίοδο παρακμής, αφού οι αιώνες διαμάχης είχαν ξεκληρίσει τον πληθυσμό του και εμπόδιζαν την κοινωνικοπολιτική του εξέλιξη.
Την περίοδο της Τουρκοκρατίας το νησί είχε κάποια προνόμια. Έτσι οι κάτοικοι άρχισαν να ασχολούνται με το εμπόριο και την ναυτιλία και έφτιαξαν το δικό τους στόλο. Η συμβολή της Σαντορίνης στην Ελληνική επανάσταση υπήρξε σημαντική. Το 1821 ήταν η τρίτη ναυτική δύναμη στον Ελλαδικό χώρο, μετά την Ύδρα και τις Σπέτσες. Το 1830 η Σαντορίνη, μαζί με όλα τα νησιά των Κυκλάδων, προσαρτήθηκε στο ελεύθερο Ελληνικό κράτος.
.
Το 1956 ένας ισχυρός σεισμός θύμισε στη Σαντορίνη ότι δεν μπορεί να ξεφύγει από τη μοίρα της. Οι καταστροφές ήταν τεράστιες. Οι Σαντορινιοί όμως συνηθισμένοι να μονομαχούν με τα στοιχεία της φύσης, ξανάκτισαν τα χωριά τους, μένοντας πιστοί στη κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική και ανέδειξαν τις ιδιαιτερότητες του νησιού τους, οι οποίες το κατατάσσουν σ’ ένα από τους δημοφιλέστερους προορισμούς για διακοπές.
.
.
Η Σαντορίνη του χρωστάει την ύπαρξη της. Μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο το ηφαίστειο, δημιούργησε καταμεσής στο Αιγαίο έναν τόπο εκπληκτικής ομορφιάς. Η Σαντορίνη και το ηφαίστειο της θα σας μαγέψουν. Το ηφαίστειο της Σαντορίνης είναι μαζί με το με το υποθαλάσσιο ηφαίστειο του Κολούμπου, 8 χιλιόμετρα δίπλα στη Σαντορίνη, τη Νίσυρο, τη Μήλο και τα Μέθανα, τα ενεργά ηφαίστεια του Αιγαίου. Το ηφαίστειο της Σαντορίνης ξεκινάει τη δραστηριότητα του πριν από 2,5 εκατομμύρια χρόνια και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Μόλις πριν 50 χρόνια δημιούργησε στο νησάκι Νέα Καμένη, την νεώτερη ηφαιστειακή στεριά στην Ανατολική Μεσόγειο.
.
[πηγή: www.santoriniinfo.gr/]
.
.
= η Οία είναι πανέμορφη. Μπορείτε να δείτε από κει, το ηλιοβασίλεμα. το μειονέκτημα είναι πως μαζί σας θα το βλέπουν αμέτρητοι άλλοι πρόθυμοι να κάνουν το ίδιο.
υπάρχουν κι άλλα όμορφα σημεία, όπως το προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου στο Ημεροβίγλι.
πιείτε τον καφέ ή το παγωμένο σας τσάι αρκετή ώρα πριν τη δύση.
οι τιμές είναι φυσιολογικές, ελέγξτε πριν παραγγείλετε. τιμοκατάλογος προσφέρεται παντού.
μη φάτε όμως στην Καλντέρα, εκτός αν τα οικονομικά σας επιτρέπουν τρελές σπατάλες.
κατά την ίδια λογική, μην μείνετε στην Καλντέρα. οι τιμές είναι τρελά απίθανες.
πολλά από τα καφέ [συχνά διαθέτουν και πισίνες] έχουν όμοιες τιμές με τραγελαφικά αντίστοιχα μαγαζιά στην αθήνα, ή την υπόλοιπη ελλάδα.
.
= προτιμήστε να μείνετε στα πολύβουα Φηρά, αν αγαπάτε την πολυκοσμία και το θόρυβο. το καλύτερο για μένα είναι το Φηροστεφάνι, με υπέροχα δωμάτια, σε μικρές ξενοδοχειακές μονάδες, με απίστευτα λιγότερα χρήματα.
SOS: σ’ αυτήν την περίπτωση ελάτε σε άμεση επαφή με τους ιδιοκτήτες, είναι εξυπηρετικοί και συζητήσιμοι. τα sites στο νετ, φαίνονται να παρουσιάζουν προσφορές, αλλά η επιβάρυνση στην τιμή είναι της τάξης του 20%. σε εξαιρετικά καταλύματα, μπορείτε να μείνετε ασύγκριτα περισσότερες μέρες, ένα δρόμο μακριά από την Καλντέρα. έτσι, αυξάνετε την διαμονή σας, σε βαθμό που δε το φαντάζεστε.
από κει, μετακινείστε όπου θέλετε, με εισιτήριο αστικών συγκοινωνιών, 1,40 €, τουλάχιστον όταν ήμουν εγώ εκεί.
.
= μην πάρετε ΙΧ μαζί σας. το ναύλο είναι υπέρογκο. η συγκοινωνία είναι συχνή, και με κλιματιζόμενα λεωφορεία. θυμηθείτε, πως οι καλύτερες βόλτες με θέα, γίνονται περπατώντας. εκτός αν αισθάνεστε κολλημένοι με το αυτοκίνητό σας.
μπορείτε εξίσου να νοικιάσετε σε προσιτές τιμές, βεσπάκια ή τετράτροχες μηχανές – τις λεγόμενες και ‘γουρούνες’, αλλά με το διπλάσιο ακριβώς κόστος.
.
= αν δεν έχετε ψηφιακή φωτογραφική μηχανή, είναι μοναδική ευκαιρία ν’ αποκτήσετε. θα θέλετε να αποτυπώσετε πολλά, η απόσβεση της αγοράς σας, θα γίνει στις μισές μέρες που θα μείνετε στο νησί.
.
= επισκεφτείτε μουσεία. έχουν πράγματα να σας πουν από την ιστορία του νησιού. κρίμα που ο εκτενέστερος αρχαιολογικός χώρος είναι ακόμα καταπλακωμένος από το σαθρό του στέγαστρο. συζητιέται [ενώ έχουν περάσει εν τω μεταξύ χρόνια] πως η αποκατάσταση, ΘΑ ξεκινήσει τώρα στα κοντά [;;;]. φαίνεται πως έχουν πολλά πεινασμένα στόματα για χόρταση, είναι ντροπή για την ελλάδα, που η αποκατάσταση δεν ξεκίνησε άμεσα
.
= μην εμπιστεύεστε εύκολα άτομα που προσεγγίζουν κόσμο, από μαγαζιά ή ξενοδοχεία / ενοικιαζόμενα δωμάτια. να είστε επιφυλακτικοί.
.
= αγοράστε φάβα, ή καλό σαντορινιό κρασί κι άλλα αυθεντικά του νησιού προϊόντα, συμβουλευόμενοι αυτούς που γνωρίζετε ήδη, κι εμπιστεύεστε, τουλάχιστον ως έναν βαθμό κυκλοφορούν πολλές μούφες προïόντα…
.
= επισκεφτείτε την Οία σε διάφορες ώρες, και πρωινά αν θέλετε. η θέα από κάποια καφέ είναι αξεπέραστη, το κόστος τείνει προς το οικονομικό.
.
= περιηγηθείτε σε μαγαζιά με σουβενίρ, αγοράστε ελάχιστα. τα περισσότερα είναι απόλυτα υπερτιμημένα, σε μεσαίες ή χαμηλές ποιότητες, τα υψηλής αισθητικής [~] απευθύνονται σε ξένα βαλάντια, άλλων χωρών με ισχυρότερη τιμαριθμική αξία από την ελληνική ισοτιμία δραχμής – ευρώ.
σε κάποια καταστήματα απ’ αυτά, θα δείτε και υπερβολικά κιτς προϊόντα, που θα θυμάστε όσο ζείτε. έχει το γούστο του κι αυτό.
.
= μπορείτε να φάτε –προσέχοντας τι παραγγέλνετε – ή σουβλάκια, των οποίων οι τιμές είναι ίδιες με τις αθηναϊκές.
.
= υπάρχουν πολλές παραλίες εξαιρετικά όμορφες για να κάνετε το μπάνιο σας. Πέρα από την ξακουστή Περίσσα να μην παραλείψετε την παραλία της Βλυχάδας με τους σμιλεμένους πανύψηλους βράχους και την κόκκινη παραλία με τον ιδιαίτερο ύφος και χρώμα .
.
Σημείωση: δεν γνωρίζω ακριβώς τις τιμές τής φουλ σεζόν [κι αν γνώριζα δεν θα τις ανακοίνωνα από δω…] αλλά δε μπορώ παρά να εμπιστευθώ το κριτήριό σας. έτσι κι αλλιώς το ίδιο κάναμε και με τη δική μας διαμονή–διατροφή–αγορές–επιλογές, η λύση αυτή είναι μονόδρομος…
.

.
"το τοπίο της Σαντορίνης δεν κατακτάται εύκολα. πρέπει να δώσεις μάχη μαζί του. πρέπει να νιώσεις όλη την κλίμακα των συναισθημάτων, από τον ενθουσιασμό και την έκσταση, ως το φόβο και τον κίνδυνο της ζωής σου ακόμα.
κι ύστερα να παλέψεις με τον παλιό εαυτό σου για την κατάκτηση της πρωτεϊκής μορφής του, την παρθενική και γαλήνια από την μια μεριά, τη βαθύτατα τραγική κι απόκοσμη, τη Δαντική του όψη από την άλλη.
γιατί η σαντορίνη δεν είναι ποτέ η ίδια.
οι υποχθόνιες δυνάμεις που ξεπετάνε νησάκια εκεί που δεν υπήρχαν ως χτες, οι αλλαγές των εποχών, οι διάφορες καιρικές συνθήκες, ο ήλιος, η βροχή, η καταιγίδα, η πάχνη του φθινοπώρου, που την τυλίγει μυστηριακά και την εξαφανίζει ολόκληρη, για να μας την προβάλει σε λίγο μετέωρη στον ουρανό […] μας την παρουσιάζουν διαρκώς καινούργια, πάντοτε νέα και ανεξερεύνητη, βαθύτατα σαγηνευτική, αξιολάτρευτη. δεν είναι δηλαδή απλώς πηγή καλλιτεχνικών εμπνεύσεων η σαντορίνη. είναι το ζωογόνο κίνητρο για μοναδικές ψυχικές και πνευματικές ανατάσεις.
ανεβάζοντάς μας στην έκσταση, μας πλησιάζει στον Θεό".
.
Μυρσίνη Σαντοριναίου
______________________________________
.
“τα άλλα νησιά των κυκλάδων, λίγο ως πολύ, έχουν το ύφος της ειρηνικής ζωής. είναι πλασμένα με λυρική διάθεση. τη Σαντορίνη την έχει πλάσει το πνεύμα της τραγωδίας ένα πολύ πονεμένο και οργισμένο πνεύμα.
είναι μακρινό και παράμερο και μοναχικό νησί, μέσα στις κυκλάδες. ένας ασκητής, από εκείνους τους αληθινούς, τους ακέραιους, που αγαπούσαν με πάθος τη μοναξιά που τους έφερνε σιμά στο πνεύμα του Θεού, περ’ απ’ τους ανθρώπους κι απ’ των ανθρώπων τα πάθη”.
.
Ι.Μ.Παναγιωτόπουλος
______________________________________
.

“όταν την αγναντεύεις από μακριά, καθώς ζυγώνει το πλοίο στη βορινή πλευρά της, την Οία, έχεις το περίεργο συναίσθημα πως περιεργάζεσαι ένα πελώριο κοσμογονικό υπόλειμμα, κομματιασμένου τιτάνα, που ύψωσε το ανάστημά του περήφανα, έως τον κεραυνοβόλο Δία.
άλλοτε πάλι δείχνει σαν ένα πρωτόγονο αρχιτεκτονικό σύμπλεγμα μονόλιθων που παρασταίνουν, θαρρείς, κάποιο τεράστιο ξωτικό καράβι, που ένας προκατακλυσμιαίος τυφώνας το έπληξε θανάσιμα, κι οι χιλιετηρίδες κατόπιν, το απολίθωσαν καταμεσής του πελάγου.
και θα ‘ταν λογιάζεις, το καράβι με πλώρη αιματοπνιγμένη. θα ‘τανε κόκκινο καράβι με μαύρα, γαλάζια και πορτοκαλιά ζουνάρια, στολισμένο απ’ τα ακροστόλιά του ως την πρύμνη, με γιγάντιες γοργόνες, με σφίγγες, κι άλλα λογής λογής δαιμονικά θεριά”.
.
Νικόλαος Σαντοριναίος

______________________________________
.
τίποτα δεν έχει αφεθεί στην τύχη –όμως εκείνη τα διευθύνει όλα – έτσι μόνο μπόρεσαν να δημιουργηθούν κι εξηγούνται τα σφιχτοδεμένα, ταιριασμένα, φιλιωμένα, προσαρμοσμένα επάλληλα στρώματα, τα υποβαστάζοντα μέλη, τα μεγαλεπήβολα τοπογραφικά στοιχεία που απαρτίζονται από τις τυχαιότητες του βράχου, του κύματος και του ανέμου και η χαλιναγώγησή τους από μία οξεία ευλύγιστη γεωμετρία, έτοιμη πάντα να υποχωρεί μπρος στην ανάγκη, ενώ συνάμα τη μεταχειρίζεται σα μια νέα δυναμική αφετηρία για περισσότερα τολμήματα.
υπάρχει κάποια ενδιάθετη γνώσις των γωνιών, του χώρου και των διαγραμμάτων του, του πλάτους, του μήκους, του φαρδιού και του στενού, των συγγενικών αναλογιών, των αρμονικών στίξεων και αντιστίξεων, και η ροή μιας αλληλουχίας ρυθμών πλασματικών ή μελωδικών γραμμών, απλής μονωδίας ή πλούτου ενορχηστρώσεως μεγάλων συνολικών κυμάτων και αντηχήσεων.
.
υπάρχει απάνω – απάνω η ακατάληπτος πνοή ενός ανέμου –ίσως να είναι πνεύμα. και τώρα, η ανήσυχη θάλασσα που κυνηγιέται ακατάπαυστα, το ένα κύμα κατόπιν του άλλου –και το μαύρο κατακαημένο χταπόδι που αραχνιάζει και δείχνει πιο δυσοίωνο ακόμη καθώς το φως χάνεται της ημέρας.
στην άβυσσο, ανάμεσα στα βράχια, μες στο κενό, μαύρα κοράκια ψάχνονται και σμίγουν μεσοούρανα.
μπορείς να φανταστείς καλύτερη εικόνα ζωής;
.
Νικόλαος Χατζηκυριάκος-Γκίκας
______________________________________
.
“θυμούμαι το νησί σε καιρό ειρήνης, πριν από τους σεισμούς. ένα σπαραγμένο και τότε νησί, με μιαν αλλόκοτη ομορφιά, την ομορφιά του διαβόλου.ήταν ένα καλοκαίρι και πάλι, ένα ζεστό καλοκαίρι, ξαπλωμένο επάνω σε μιαν ακύμαντη θάλασσα, που άχνιζε τρεμάμενο φως. θυμούμαι τη γεμάτη φαντασία και οδύνη γεωμετρία του, το γεωφυσικό του διαμελισμό, αυτό το γραφικό κατόρθωμα των δυνάμεων που κυβερνούν τη μοίρα του.γιατί η Σαντορίνη, περισσότερο από πολλούς άλλους ελληνικούς τόπους, είναι πλασμένη από μια επίνοια φρίκης. το καθετί σημάδι είναι και μια επουλωμένη λαβωματιά. ο δαίμονας είναι το ηφαίστειο. εκείνο αγρυπνεί στα έγκατα του νερού και της πέτρας.και κάθε τόσο σχεδιάζει μια νέα καταστροφή.όλη η ομορφιά της Σαντορίνης χρωστιέται στις συμφορές της. αυτές την ακρωτηριάζουν, την κατακερματίζουν, την πλουτίζουν με δορυφόρα νησιά, τη μετασχηματίζουν, αυτές τη δημιουργούν από την παιδευμένη της ύπαρξη, την ποίηση της φρίκης”
.
Ι.Μ.Παναγιωτόπουλος.
______________________________________
.

= από το λεύκωμα:

Σαντορίνη

“και η θάλασσα
έτεκε γην”
.

πού κυκλοφορεί
από τις εκδόσεις “Τοπίο”
.



.

[κάντε κλικ στην εικόνα]

.

Αρχαιολογικό Μουσείο Σαντορίνης (Φηρά)
.
Αρχαιολογικό Μουσείο Θήρας [Μέγαρο Γκύζη]
.
Μουσείο Προϊστορικής Θήρας
.
Ναυτικό Μουσείο Σαντορίνης
.
Λαογραφικό Μουσείο Σαντορίνης
.
Όλα τα Μουσεία της Σαντορίνης
.
.

1–“Θήρα ή Σαντορίνη:
Γέννημα τέφρας”
.
Πανοραμικές λήψεις έως 360 μοίρες
Συγγραφέας: Συλλογικό έργο, Βουγιουκαλάκης Γιώργος, Γλέζος Μανώλης, Μποζινέκη – Διδώνη Παρασκευή
Meis Studio 2003
.
Περιγραφή
Θήρα – Θηρασιά – Ασπρονήσι. Τρία νησιά στ' ακρόχειλα μιας γιγάντιας χοάνης. Απομεινάρια στεριανά του ηφαίστειου θόλου της αρχαίας Στρογγύλης. Σαντορίνη νοματίζουμε σήμερα το ηφαιστειακό πλάσμα, το γέννημα της γαίας, του ήλιου και των ανθρώπων...
___________________________________________
.
2– “Σαντορίνη”
Χρήστου, Βασίλης, Ρόκκου, Λίνα,
Μπουζάκης, Μανώλης
.
Περιγραφή
Περιήγηση στη Σαντορίνη, με πλούσιο φωτογραφικό υλικό και χάρτες που θα σας βοηθήσουν να γνωρίσετε το πανέμορφο νησί με το ιδιόμορφο ηφαιστειακό τοπίο και τις παραλίες με τη "μαύρη άμμο". Διαβάστε την ιστορία, την αρχαιολογία, την ιδιότυπη αρχιτεκτονική, αλλά και για τα κρασιά και την κουζίνα της Σαντορίνης. Περιηγηθείτε στο νησί με τους εντυπωσιακούς αρχαιολογικούς χώρους, το ηφαίστειο, την περίφημη καλντέρα του. Σχεδιάστε το επόμενο ταξίδι σας στη Σαντορίνη με τη βοήθεια αυτού του Οδηγού.
___________________________________________
.
3– “Οία
Τόπος και ιστορία”
Καδιώ Κολύμβα
ΑΡΜΟΣ 2001

.
Περιγραφή
Το βιβλίο αυτό είναι σαν πουλί. Ένα πουλί διαβατάρικο, που θα 'θελε να σας σηκώσει μαλακά και να σας ταξιδέψει. Οι δυο φτερούγες του σημαδεύουν δυο διαφορετικά σημεία, άρα έχουν και δυο διαφορετικούς στόχους. Ο πρώτος θέλει να γνωρίσει στον ταξιδιώτη τη μικρή πολιτεία της Οίας και τα έργα των ανθρώπων της.
Ο δεύτερος στοχεύει πέραν της ευκολίας των αισθήσεων. Προσπαθεί να κάνει λέξεις τα κρυμμένα, όσα χρειάζεται να σκύψουμε λίγο από πάνω τους, για να μας αποκαλυφθούν.
Το πέραν της μαγείας, η οποία έτσι κι αλλιώς κυριεύει τον επισκέπτη της Οίας, το πέραν της "γραφικότητας" του γαλάζιου Αιγαίου με τις απέριττες κυκλαδικές γραμμές. [...]
.
(από τον πρόλογο της συγγραφέως)
.
Γνώμη μου: μια ενδιαφέρουσα ιστορική καταγραφή με πολλές παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες και άλλες της ίδιας της συγγραφέα.
___________________________________________
.
4 “Η Πάνω Μεριά του κόσμου”
Καδιώ Κολύμβα [μυθιστόρημα]
ΑΡΜΟΣ 2000,2007 [7η έκδοση]

.
Περιγραφή
Η βιωματική βιογραφία ενός ανθρώπου κι ενός τόπου, βασισμένη στο ημερολόγιο μιας καπετάνισσας.
Μια ζωή γεμάτη τρικυμίες και μπουνάτσες στη Σαντορίνη και στον Πειραιά, στο χθες και στο σήμερα.
Μια ζωή απόλυτα δεμένη με τη θάλασσα, τη ναυτιλία και τη ναυτοσύνη.
Από τα πανιά της σκούνας μέχρι τα λίμπερτυ των αποζημιώσεων του πολέμου κι από τις βεγγέρες του νησιού μέχρι τα ταξίδια στην Ευρώπη.
___________________________________________
.
5– “Σαντορίνη”
Οδικός χάρτης. Κάτοψη πόλεως. Ιστορικές και τουριστικές πληροφορίες Βαθμολογία πελατών
Εμβέλεια Εκδοτική 2005
Σειρά: Οδικοί Χάρτες - Οδηγοί

.
Περιγραφή
Ένας εύχρηστος, αξιόπιστος και ενημερωμένος χάρτης με όλο το οδικό δίκτυο της Σαντορίνης, σχεδιασμένος σε κλίμακα 1:35.000, που θα σας βοηθήσει οπουδήποτε και αν βρίσκεστε. Περιλαμβάνει ακόμη κάτοψη της πόλης, αλφαβητικό ευρετήριο χωριών με υψόμετρο και πληθυσμό, χρήσιμες πληροφορίες, κατάλογο ξενοδοχείων, καθώς ιστορικές και τουριστικές πληροφορίες.
___________________________________________
.
6– “Σαντορίνη πορεία στο χρόνο”
Ηλιότοπος 2007
Συγγραφέας: Αντώνης Ν. Κονταράτος
Τόπος Έκδοσης: Σαντορίνη

.
Περιγραφή
Το βιβλίο αυτό διερευνά με πολυκλαδική λεπτομέρεια τη γεωμορφολογία, τη γεωλογία, την ηφαιστειολογία, τη μυθολογία, αρχαιολογία, ιστορία και λαογραφία ενός νησιού, του οποίου η καταστροφή φαίνεται να συνέβαλλε έμμεσα στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού. Την καταστροφή του νησιού προκάλεσε μια παροξυσμική ηφαιστειακή έκρηξη, που συγκλόνισε τη Μεσόγειο και όπου ενδέχεται να οδήγησε στη γέννηση του μύθου της Ατλαντίδας, να έφερε
τις πληγές του Φαραώ και να διαχώρισε τη θάλασσα κατά τη βιβλική έξοδο. Το κείμενο περιλαμβάνει αρκετές έγχρωμες φωτογραφίες και πολλές μαυρόασπρες. Όλες σχεδόν οι μαυρόασπρες είναι πριν από τον καταστρεπτικό σεισμό του 1956 και απεικονίζουν ένα μοναδικό τοπίο με κυρίαρχο στοιχείο την λαϊκή αρχιτεκτονική του χθες που σήμερα χάνεται.
___________________________________________
.
7– “Σαντορίνη
…και η θάλασσα έτεκε γην…”
.
Κύριος Συγγραφέας: Κική Μπίρταχα,
ΤΟΠΙΟ 1998

.
Περιγραφή: Δεν αναφέρεται στο διαδίκτυο.
Γνώμη μου: Ένα εξαιρετικό λεύκωμα, με παλαιό σπάνιο φωτογραφικό υλικό, σύγχρονες πανοραμικές φωτογραφίες και αποσπάσματα αυστηρά επιλεγμένων ελλήνων λογοτεχνών, κι επιστημόνων που εξηγούν ότι αξίζει εν αρχή να γνωρίζει κανείς για τη Σαντορίνη, τις γύρω νήσους, και τη γενική ιστορία της Καλντέρας.
___________________________________________
.
8– Σαντορίνη - Χθες και σήμερα:
Ένα νησί από λάβα

.
Αντί περιγραφής
Η Σαντορίνη δεν είναι απλά ένα νησί, η Σαντορίνη δεν έζησε ούτε εξελίχθηκε όπως τα γύρω της νησιά. Η ιστορία μαζί με τους ανθρώπους και τα έργα τους θάφτηκαν στα βάθη της γης και ξαναγεννήθηκαν, και αυτό όχι μόνο μια φορά! Γι' αυτό και δεν μοιάζει με κανένα άλλο! Είναι κάτι ξεχωριστό, είναι μόνη της και ζει με τον τρόπο της. Ακόμη και οι άνθρωποι της είναι διαφορετικοί, οι ίδιοι λένε..... "εμείς δεν είμαστε άνθρωποι, είμαστε Σαντορινιοί".
Γι' αυτό δεν περιγράφεται με συνηθισμένους τρόπους. Πρέπει για να την περιγράψεις να ψάξεις, να ψάξεις πολύ, και ψάχνοντας να την αγαπήσεις και να την πιστέψεις. Για να μεταδώσεις την αίσθηση της ιδιαιτερότητας αυτού του νησιού, πρέπει να κοινωνήσεις με τον πλούτο, την ιστορία και τη γεωλογική ευαισθησία του τοπίου. Σ' αυτό το σημείο σταθήκαμε τυχεροί και εμείς που εκδώσαμε αυτό το βιβλίο και συ που το διαβάζεις.
Πρέπει να επισημάνουμε επίσης ότι οι αρετές του συγγραφέα δεν ξεδιπλώνονται σε όλη τους την έκταση μπροστά στα μάτια του αναγνώστη, γιατί από την ίδια την φύση αυτής της έκδοσης υποχρεωθήκαμε να παραλείψουμε στοιχεία που θα ταίριαζαν περισσότερο σε μια αμιγή λαογραφική περιγραφή. Μ' αυτό τον τρόπο η σύνθεση του βιβλίου, ο εμπλουτισμός του με το ανάλογο φωτογραφικό υλικό και η αρμονική του παρουσία έγινε έργο δύσκολο και επίπονο.
.
(από τον πρόλογο του εκδότη)
.
___________________________________________
.